🌊
🌊
💧
🌊
💧
🌊
💦
🌊
🌼
🌸
🌸
🌺
🌺
🌼
🪣
🔫
🐘
มรดกโลก UNESCO 2566

มหาสงกรานต์

ประเพณีปีใหม่ไทย สืบสานมาแต่โบราณ

13 - 15 เมษายน ของทุกปี

สงกรานต์คืออะไร?

สงกรานต์ มาจากภาษาสันสกฤต แปลว่า "การเคลื่อนย้าย" หมายถึงการเคลื่อนย้ายของพระอาทิตย์จากราศีหนึ่งสู่อีกราศีหนึ่ง โดยเฉพาะการเข้าสู่ราศีเมษ ซึ่งถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ตามคติโหราศาสตร์ฮินดู ประเพณีสงกรานต์เป็นเทศกาลที่สืบทอดมาแต่โบราณ เปี่ยมไปด้วยความงดงาม ความอ่อนโยน และความกตัญญู

ในอดีตประเทศสยามใช้วันสงกรานต์เป็นวันขึ้นปีใหม่ทางการ จนกระทั่ง พ.ศ. 2484 จึงเปลี่ยนมาใช้วันที่ 1 มกราคมตามสากล แต่ประเพณีสงกรานต์ยังคงเป็นเทศกาลสำคัญที่สุดของคนไทย และในปี พ.ศ. 2566 UNESCO ได้ขึ้นทะเบียนสงกรานต์ไทยเป็น มรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ

ตำนานท้าวกบิลพรหม

จารึกวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

ตำนานสงกรานต์ตามจารึกที่วัดพระเชตุพนฯ เล่าว่า มีเศรษฐีคนหนึ่งปรารถนาจะมีบุตร จึงทำพิธีบูชารุกขพระไทร ด้วยข้าวสาร 7 สี พร้อมประโคมดนตรี รุกขพระไทรจึงไปขอบุตรจากพระอินทร์ ทำให้ภรรยาเศรษฐีให้กำเนิดบุตรชายนามว่า "ธรรมบาลกุมาร" ผู้มีสติปัญญาเป็นเลิศ

ท้าวกบิลพรหม ได้ยินกิตติศัพท์ จึงลงมาประลองปัญญาด้วยปริศนา 3 ข้อ โดยมีเดิมพันเป็นศีรษะ:

ตอนเช้า ราศีของคนอยู่แห่งใด?

อยู่ที่หน้า — จึงต้องล้างหน้าทุกเช้า

ตอนเที่ยง ราศีของคนอยู่แห่งใด?

อยู่ที่อก — จึงใช้เครื่องหอมประพรมที่อก

ตอนค่ำ ราศีของคนอยู่แห่งใด?

อยู่ที่เท้า — จึงต้องล้างเท้าก่อนนอน

ธรรมบาลกุมารได้ยินคำตอบจากนกอินทรีในป่า จึงตอบปริศนาได้ถูกต้อง ท้าวกบิลพรหมจึงต้องตัดศีรษะตามสัญญา แต่หากศีรษะตกถึงพื้นโลกจะเกิดเพลิงไหม้ใหญ่ พระองค์จึงสั่งให้ ธิดาทั้ง 7 สลับกันอัญเชิญพระเศียรแห่รอบเขาพระสุเมรุ ปีละ 1 องค์ ก่อเกิดเป็นตำนาน "นางสงกรานต์" ทั้ง 7

นางสงกรานต์ 7 องค์

ธิดาทั้ง 7 ของท้าวกบิลพรหม

นางสงกรานต์ 7 องค์
🌞

นางทุงษะเทวี

ประจำวันอาทิตย์

พาหนะ: ครุฑ|อาวุธ: จักร
🌙

นางรากษเทวี

ประจำวันจันทร์

พาหนะ: เสือ|อาวุธ: พระขรรค์
🔴

นางโคราคเทวี

ประจำวันอังคาร

พาหนะ: สุกร|อาวุธ: ตรีศูล
🟢

นางกิริณีเทวี

ประจำวันพุธ

พาหนะ: ลา|อาวุธ: เข็ม
🟠

นางมณฑาเทวี

ประจำวันพฤหัสบดี

พาหนะ: ช้าง|อาวุธ: ปืน
🔵

นางกิมิทาเทวี

ประจำวันศุกร์

พาหนะ: กระบือ|อาวุธ: พระขรรค์
🟣

นางมโหธรเทวี

ประจำวันเสาร์

พาหนะ: นกยูง|อาวุธ: จักร

สามวันสำคัญ

13 - 15 เมษายน

13 เมษายน

วันมหาสงกรานต์

วันผู้สูงอายุแห่งชาติ

วันแรกของเทศกาลสงกรานต์ เป็นวันที่พระอาทิตย์เคลื่อนเข้าสู่ราศีเมษ ถือเป็นวันเริ่มต้นปีใหม่ไทย ผู้คนจะทำบุญตักบาตร สรงน้ำพระ และรดน้ำขอพรผู้ใหญ่

14 เมษายน

วันเนา

วันครอบครัว

วันกลางของเทศกาล เป็นวันแห่งการเตรียมตัว ทำอาหาร ขนมไทย และเตรียมน้ำอบน้ำหอมสำหรับสรงน้ำพระและรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ในวันรุ่งขึ้น

15 เมษายน

วันเถลิงศก

วันขึ้นปีใหม่ไทย

วันสุดท้ายของเทศกาล เป็นวันเริ่มต้นศักราชใหม่อย่างเป็นทางการ ผู้คนจะรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ ก่อเจดีย์ทราย ปล่อยนกปล่อยปลา และเล่นสาดน้ำอย่างสนุกสนาน

ประเพณีสงกรานต์

สืบสานวัฒนธรรมไทยอันงดงาม

ประเพณีสงกรานต์ไทย
🙏

สรงน้ำพระ

รดน้ำหอมบนพระพุทธรูปเพื่อความเป็นสิริมงคล

🫗

รดน้ำดำหัว

รดน้ำขอพรผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ

🏖️

ก่อเจดีย์ทราย

ก่อเจดีย์ทรายในวัดเพื่อทดแทนทรายที่ติดเท้าออกมา

🍚

ทำบุญตักบาตร

ตักบาตรถวายอาหารพระสงฆ์ในตอนเช้า

🐦

ปล่อยนกปล่อยปลา

ปล่อยสัตว์เพื่อสร้างบุญกุศล

💦

เล่นสาดน้ำ

สาดน้ำกันอย่างสนุกสนานเพื่อคลายร้อน

เทศกาลสาดน้ำ

สนุกสนานอย่างมีวัฒนธรรม

เทศกาลสาดน้ำสงกรานต์

การเล่นสาดน้ำเป็นกิจกรรมที่โดดเด่นที่สุดของเทศกาลสงกรานต์ มีรากฐานจากความเชื่อว่า น้ำเป็นสัญลักษณ์ของการชำระล้างสิ่งไม่ดี และนำพาความสดชื่นมาสู่ชีวิตใหม่ในปีใหม่ไทย ปัจจุบันเทศกาลสงกรานต์กลายเป็นงานเฉลิมฉลองระดับโลก ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลกมาร่วมสนุกสนานกัน

สถานที่จัดงานสงกรานต์ที่มีชื่อเสียงที่สุด ได้แก่ ถนนข้าวสาร กรุงเทพฯ, คูเมืองเชียงใหม่, หาดป่าตอง ภูเก็ต และถนนข้าวเหนียว ขอนแก่น แต่ละแห่งมีเอกลักษณ์และบรรยากาศที่แตกต่างกัน ทำให้สงกรานต์ไทยเป็นเทศกาลที่มีสีสันและหลากหลายที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

มรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้

UNESCO Intangible Cultural Heritage of Humanity

เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2566 องค์การยูเนสโก (UNESCO) ได้ประกาศขึ้นทะเบียน "สงกรานต์ในประเทศไทย" เป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ เป็นการยืนยันคุณค่าทางวัฒนธรรมของประเพณีอันงดงามนี้ในระดับสากล

ร่วมสนุกกับกิจกรรมสงกรานต์บนเว็บไซต์